Ka neulai in, Nute-pate vaikuan zuih ngen a kiphin ka thangsak hi. Tungzou lou hiam, bah dia hon gintak ziak un ngaih ka hi ngei ngel kei. Kah siam lou, kaplum pahpah ka hihmanin buaikai hon sa uhi. “Bawi na gim law dia, inn ah ana om inla, Tawlnou hoih tak hon puak di ka hi…” chiin hon khemdai zou lai tadih uhi. Inn-om in lawmte toh sailim hual, sava beng, savabu zong, leh theihai sohbawl khawng nuam kisa hi. Khomuikuan hong hia, vaitungte ka galmuh chiang va delh in, “Ka tawlnou di lah?” chi leng, “Khomual kong tun ua kipektol daih akale!” chih hi deuh gige. Kitelna om kuan a thuhoih siatkhiak zouzaite le ‘Tawlnou’ bang lel ahonghih nawnlouh deihhuai mahmah maw!
Pipute hun a kipan in, tangdung kikhung zinzen leh mualkuam etlawm zapisung vatsiang a louzau minthang suahsak i chindan uh ahia, eite lungzuan kaipuangtu leh a tukna pen ahi him hi. A manpha sing, gua, khaugui leh louhingte phuk; haltum; kum khat lou dia nei; a kum nawn chianga zohngeu nounei banga kisuankual lalaih! Phullak suaksa loutulte gammang sah leh hing dipdip hong suahkik na’ng in kum duaisanlou lut hi. Louhal a katsiang hoih a, leilak belvelpa leibel sek bang khopa a katsan vetvut leh, “Tukum louma ol di” chiin ngaihmuang hang. Louhal kinohte’ lou kangtum hoih lou nuam hi. Lou hal baihte meikuang in gamlak leh hal ut nailoute louvat hon peh thanghuai chu thangpaih-huai thou! Louhal hak lawzen te lah vuahsia in lap nuam zel.
Lou hal zoh chiang’ pa kizen in nasep dang kipatma’n loubuk tungding masa; luikhuk khuat; tuitawina lampi leh lamzuih tangpi puah; kensiatna mun ah siksan-pansan theih di singluang pheikhun tawmtawm. Mangtom chiang in thil kangvom ngen toh kibei i hihman in taksa leh puansilh siangthou theilou, kivombei pah. “Maipuang phukha maw?” kichih theihna hun hilou hi. Nungak-tangval kizahtakbawl pantate mangtom dia kuan khawm’ nuam chiam kei mahleh, a romantic nariau om bi-biai hi. Sing leh gua kangtum lou te sekhawm a haltumna mun vut dur ah hai hoih. Loulai, lounawl leh loutawguam a khohkhia in haltum sese kei le’ng loubuk a singchih din topkik theih; tukchiang in pasi, patang, tang-eng, pakengsang, pa chingduai leh patoktawnor khawng pou nuam; haigui zamna’n kizen.
‘Mangtom nisa’ kai nuai ah huihlum nung; pingpei in meivu, vut leh nahsawl neng ziallep vutvut; singbul leh singluang lianpi te nithum nung bang in le khu vengvung lai; khogallamte’ louhal meikhu zam chekchuk. Tung sunni mindup pha pempom; phaitampa’ mitnat lai mah bang gialgual. Thawpik-huai sa in galkhua dak leng, sevaupak lunlai in: bianga chivom neinu’ nuihmai, tongdam nem leh duang etlawmna hon phawksak hi. Mitkha’n Biakinn hulliapa hon ngak ka mu. Muvanlai vanlaizawl a kilam diaidiai lai thakhatin louvau a gamkatkhitna mun ah boh suk – zu, va leh leia bokvak ganhing kanglum, kangliam leh bukna di neiulou, lamhaihte sabang tat tum ahi ngei ding.
Vokbual hausapu “Pa Hen” a damlai in khualzin taima hi. A khualzin nikhua in kawlzal khat kuah a niliap vom lianpi khat khun in ‘Gospel tract’ hawm kawm kawikawi. Piankena khutsiam ahia, hiai te a siam’siamna ahi: Chiampek, tahkhai chiang, siamtang/chiangtang, lennget leh lawngpi suih; duap, sutlam, helh-hawt leh mui bawl; buhtuhbawm, nanglukhu, herhsawp leh akbawm phan; tuiseng, pasisep, vaidoh leh hakvang gat; namkhau phek; meiphu, thukpum, tangal khaihna leh sing-atna bawl; tuga, sum, suk, hakkol leh khuangta suih; niliap, mitbulh kung, zipper, khedap, khawnvak, kawlphe khawnvak, inkalhna, radio leh meimutna khawl kisia bawl phat.
Makpa deihtak (Phamta) K Vungzagin hon hilh ka mangngilh theihlouh thu khat enkhawm le i chi ahi: Pa Hen in kangtalai enton in Mangtomna Khawl (Mtm-K) ana bawlkhia. Pei nih nei sak. A pei ding in singtum bem hoih huntawk, paching’ anglang khat vela sau zang hi. Peizawl tung ah a sungkuak (carriage) om sak hi. Huai sunga a mangtomsa te a guandim chiang in, Mtm-K khahzan; kitholh suk vutvut in loutawguam kidenna dup zel chih hitel veh e!
Mtm-K in bukimlouhna khenkhat nei hi: (1) Loutaw a tunma in singbul-suangbul phukha in tuakse thei – machine kolong pahpah. (2) Buaina omlou in lautaw tung mahleh, a vanpuak bungkhe thei lou – suahkhiak ngai veve. (3) Viallehna ding in Mtm-K loulai leh loukhung lam ah kaihtouh nawn ek ngai hi. Huaiziakin, i singtang louneihdan in gamlei sesak chih leh thasen tam toh tehkak in piangkhia tawm lua ahi chi thei napia, chindan dang maimoh man a lou neihna mun kum teng a kisuankual tum tadih lai te’n Pa Hen’ Mtm-K hon puahpha le uh a hoih di. Mualmetna Baktehpi (MMBT), Singluang Launcher, Singbong propeller Gun leh Kangtumbang Eliminator khawng le hon bawlsuah ding in kon ngen sawnsawn hi.
Nidang in Vokbual khomite Singngat hong zin chiang un, mun dang deuh a tun-inn zon nachang theilou a d’uam, Bethel Veng a Vungkhumte belhbawl chiat mawk uhi. Pawlching a kisak sim chiang un bel kongsak a Ngaikhual, insak a Lunte’ Pu Rousem leh inkhang a LC Guite te inn ah kihawmkual sam uhi. Ka behpa’n bel kou inn hong naih vangvang gige. A sakmin taklang dah ni in: pa thau nelh-nulh, sam kir lenglung, mit-hah fel lotel lou, hatang gol leh bui lampai bang a gaw-bu-buih lah kifuhsak huntawk khat ahi. Invengte leh lawmte’n “Na mikhual mel-et remlou pa uh…” peuh hon chihsak ua, ka vuallelh loh hial hi.
Huchibang kawmkal ah, Republic Day sundai khat, ka Ni Ching’ tapa Lamzamuan (VL Mangzou upa) toh phaibel a antang kikoih sikul ip dimset suakkhia in ka zuakgu uhi. Mipa’n hon phawk chitchiat, dai dide mai leh hi di – sungkuante kiang ah hon hek susuih sese! Nitaklam ankuang ah mitphelou zen in ka melhgum hi. Mehkuang a batphak chiahlouh din ka tawl gamla tawmtawm ngal a. Aksameh hizenpi, vah thawkhat thou mahleh, deihbanga a vahpingpeng louh masakna hi diin ka ngaihsun hi. Pa Hen in a Mtm-K operator diin ana guang hileh kilawmkhawm buambuam tawk di hiven!
THUKHITNA (chih dandeuh): Singngat khua kipana New Lamka ka pemsuk uh, a kum nawn in, “Ka pi leh a nu, unau piangkhawm hilhel hiven…” chiin Pa Chhawnvung aka Dr. C Hauzel te inn ah ka’a kholaileng hi. “Kua na hi rengreng a eita?” hon chi tohtoh! Ken, ka insakte’ inkhangte ka hihdan uh chipchiar deuhmai in ka hilh hi. Aman chu mang tomkhin phet melpua hon sa sim adiam, “Akhai! Rehruh mai, enlah Takvomte khawng houh hon sa hang e!” chiin nui veivui vial veh e. A singpi uh le a sipisial louhlouh toh!
We have 401 guests and 6 members online
aihnake, tkkap, tempawng, keelpatei, xiaxiam